Nieuwjaarstoespraak 2020 met thema vrijheid (08-01-2020)

Beste Harderwijkers en Hierdenaren, beste gasten,

Wat een voorrecht dat wij hier samen zijn. En dat wij in vrijheid kunnen samenleven. Ieder zoals wij zijn. Als inwoner, ondernemer of lokale politicus. Of als vertegenwoordiger van een organisatie.

Harderwijk zijn wij samen. Daarom heet ik u van harte welkom samen met kinderburgemeester Isabella Hoeve en kinderwethouder Nino Petersen. Zij vertegenwoordigen in 2020 de stem van de kinderen in Harderwijk en Hierden. Wij gaan veel van elkaar leren, dat weet ik zeker.

In vrijheid leven vraagt van ons dat wij uit ons eigen hokje durven stappen en de verbinding zoeken. Dat wij naar elkaar kijken met een glimlach en een knipoog. In een tijd van polarisatie gaat dit niet vanzelf. Soms moet je even op je tong bijten en accepteren dat wij verschillend zijn. Dan ontstaan verbindingen die je niet had bedacht.

Wij kennen in Nederland vrijheid van meningsuiting. De vrijheid van godsdienst, geaardheid en vereniging. Deze grondbeginselen zijn diep verankerd in onze samenleving. Dat bleek in 2019. In reactie op de Nashville-verklaring hesen we eensgezind de vlag, de Protestantse Gemeente Harderwijk als eerste. Niet om te provoceren, maar om te accepteren en te integreren. Het is belangrijk dat wij het gesprek opzoeken en onszelf corrigeren waar nodig. Er zijn tegenstellingen en tóch vinden wij samen een toon.

Vrijheid is ook zélf in beweging komen. In 2020 bereiden wij ons voor op de nieuwe Omgevingswet voor ruimtelijke projecten. Inwoners regelen voortaan meer sámen, bijvoorbeeld rond een verbouwing. Dat vraagt iets van de toon van het gesprek. Luisteren wij naar elkaar, of willen wij vooral gelijk krijgen? En houden wij rekening met de ander? Van de gemeente vraagt het dat wij het gesprek stimuleren en mogelijk maken.

Vrijheid betekent dat wij voor onze mening durven uitkomen. Dat wij ons niet beknot voelen door wat de ander van ons vindt. Maar wat betekent dat voor het besluitvormingsproces in onze gemeente? Mensen verwachten van politici dat zij direct naar hen luisteren. Maar in een democratie houden wij oog voor de belangen van meerderheden én minderheden. Onze politici moeten rekening houden met tal van belangen. En de juiste keuzes maken voor de toekomst van onze stad en ons dorp en voor alle inwoners. Dat vraagt om een rechte rug, zodat politici vrij en onafhankelijk blijven denken en staan voor hun standpunten. In het besef dat compromissen horen bij onze democratie.

Staan voor je standpunten én oog houden voor de ander. Dat is vrijheid anno 2020. Ik denk aan het Hierdense gezin dat in de Tweede Wereldoorlog een moedige daad verrichtte. Het gezin gaf twee Duitse soldaten die waren gedeserteerd een schuilplaats. De Hierdenaren zagen in deze soldaten niet de vijand, maar medemensen die net zo dachten als zij. Een dappere keuze in die tijd.

Door anders te kijken, zien we de mens. In 2019 zorgde een kleine groep bewoners van het azc voor overlast. Dat deed – heel legitiem – iets met het veiligheidsgevoel van de omwonenden. Dan is het belangrijk dat wij het gesprek aangaan. Dat wij als gemeente maatregelen nemen, zover onze invloed reikt. Maar ook: dat wij beseffen dat de bewoners in het azc zich óók onveilig voelden. Net als bij sommige omwonenden, zo merkten wij ook vandaag bij het bezoek van de staatssecretaris.

Vanaf 1 januari hebben wij als gemeente een andere taak in het beoordelen van mensen die verward gedrag vertonen. GGZ-instellingen werken meer in de wijken. Maar willen wij deze mensen wel als buren in onze wijk? Ook zij verdienen een plek in de samenleving. Ook zij mogen worden gezien en gekend. De Noorse koning zei onlangs: “Soms is het leven niet te verdragen. Voor sommigen wordt het zo donker dat niets helpt. Zelfs niet de liefde van hun geliefden. Sommigen zien geen andere manier dan het leven te verlaten.”

Dat is een uitdaging voor onze stad. Een gedéélde uitdaging. Want stel dat ik mij zorgen maak over iemand in mijn buurt, vanwege overlast of verward gedrag. Dan vraagt dat van mij als inwoner dat ik een signaal doorgeef aan de gemeente voor nader onderzoek en de juiste hulp. Saamhorigheid én omzien naar elkaar zijn onmisbaar voor een goed functionerende samenleving.

Het gebruik van harddrugs in Harderwijk neemt toe. Gelukkig hebben wij goede stappen gezet op het gebied van zorg en preventie. Vaak is het gebruik een vlucht uit de werkelijkheid waarin mensen zich gevangen of niet begrepen voelen. Deze zoektocht naar vrijheid leidt juist tot verslaving en onvrijheid. In onze gemeente bestrijden wij niet alleen de symptomen, maar hebben wij ook oog voor de achterliggende oorzaken. Zorg en veiligheid raken steeds meer op elkaar afgestemd.

Om vrij te zijn, heb je een veilige omgeving nodig. Daarom ben ik zo trots op onze politie. In 2019 werd het Basisteam West-Veluwe genomineerd voor Beste Politiekorps van Nederland. Een enorme waardering voor het preventiebeleid tegen criminaliteit. Voor de succesvolle keuze om drugsdealers en inbrekers niet alleen strafrechtelijk, maar ook via de gemeente bestuursrechtelijk achter de vodden te zitten. Volgens Politie Nederland een goed voorbeeld van uitstekende samenwerking.

Met oud en nieuw stond ik naast een bewoner wiens woning uitbrandde. Adequaat bestreden onze vrijwilligers van de brandweer de brand. Maar het verlies van je woning betekent onzekerheid over je thuis en een inperking van je vrijheid, waarvan je daarvoor nauwelijks besefte dat je die had. Een goed gevoel geeft het dat er mensen zijn die 24 uur per dag paraat staan voor onze veiligheid. Van brandweervrijwilligers tot ambulanceverpleegkundigen. Dank daarvoor.

In 2019 gaven wij het Oude Stadhuis en de Grote Kerk terug aan inwoners en bezoekers. Het Oude Stadhuis is het nieuwe thuis van Cultuurkust, de Popschool en het Toeristisch Informatiepunt. Het is nu een plaats van inspiratie en ontmoeting. Dat geldt ook voor de Grote Kerk. Dankzij de ingrijpende renovatie kunnen wij met nieuwe ogen genieten van dit waardevolle cultureel erfgoed.

Beide historische gebouwen krijgen een plek in de Stad als Podium. In 2020 gaat deze netwerkorganisatie officieel van start met eigen programmasubsidie. Het hele jaar door vinden podiumkunsten plaats, met onze historische Hanzestad als decor. De Stad als Podium is van ons allemaal. Dus heb je een goed idee, dan kun je ondersteuning krijgen om jouw plan te realiseren.

In 2020 gaan wij nog intensiever samenwerken met de gemeenten Ermelo en Zeewolde.

Dat doen wij in alle vrijheid, omdat wij dat zelf willen. Vanuit de gedachte dat wij elkaar kunnen aanvullen en versterken. Dit vraagt erom dat wij elkaar iets gunnen én denken vanuit het geheel. Thema’s zoals bijvoorbeeld duurzaamheid en economie bieden hier goede kansen voor.

Wij gaan in elk geval een gezamenlijke visie op dienstverlening vaststellen. Met als doel te komen tot een klantgedreven organisatie. Daarin staan de behoeften van onze klanten centraal en niet onze eigen processen. Waarom stelt een inwoner een bepaalde vraag? En wat bereikt hij graag met ons antwoord. Wij waren al bezig met een klantgedreven organisatie en dat gaan wij doorzetten.

Tot slot nog dit: op woensdag 18 april 1945 bevrijdden Canadese troepen Harderwijk. 75 jaar bevrijding, dát gaan wij herdenken en vieren. Inwoners en vertegenwoordigers van organisaties ontwikkelen samen een programma voor jong en oud. Het hele jaar door is in Harderwijk en Hierden veel te beleven en te vieren. Want vrijheid is niet vanzelfsprekend en mag dan ook gevierd worden.

Namens de raad en het college van de gemeente Harderwijk wens ik u geluk en gezondheid toe en bovenal dat u zich in 2020 vrij voelt om te zijn wie u bent, in denken en doen.

Burgemeester Harm-Jan van Schaik
8 januari 2020

Video Kleurrijk 2019

Bekijk hier de video Kleurrijk 2019 met alle highlights van het afgelopen jaar. 

Vraag of contact?

Bezoek ons stadhuis
Havendam 56, Harderwijk

Contact & openingstijden